ابو القاسم سلطانى
154
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
مهمترين اثر آن در درمان اسهال آميبى مىباشد . اشكال داروئى و مقدار خوراك : گرد اپيكا : بهعنوان خلطآور هر ساعت 05 / 0 گرم در روز 10 گرم و جهت ايجاد قى در بالغين 5 / 0 تا 2 گرم در روز كه به سه قسمت تقسيم و به فواصل ده دقيقه يك قسمت و در كودكان 10 / 0 گرم برحسب هر سال سنى كه به ترتيب فوق داده مىشود . دمكرده : از آنجا كه گياهى شديد الاثر مىباشد به ميزان كم حدود 01 / 0 تا 25 / 0 گرم از پودر ريشه آب جوش ريخته پس از ده دقيقه دم كشيدن از اين محلول را در سه نوبت در روز مىتوان استفاده كرد . جوشانده : روش تهيه و مصرف آن همان طريقه هلوتيوس مىباشد . عصاره الكلى : به نسبت 1 و 6 از اپيكاى نيمكوب و الكل 60 درجه تهيه مىشود بدينترتيب كه اپيكا را با كمى الكل در ظرفى سربسته ريخته پس از 24 ساعت باقيمانده الكل را اضافه نموده و به وسيله تقطير الكل را جدا مىنمايند سپس در بنمارى آن را به قوام عصاره نرم درمىآورند مقدار خوراك اين عصاره به عنوان خلطآور 5 ميلىگرم تا 5 سانتىگرم و چنانچه منظور ايجاد قى باشد 10 / 0 تا 30 / 0 گرم مىباشد . تنتور : به نسبت 1 و 5 با الكل 60 درجه تهيه مىشود به منظور قى كردن 5 تا 20 گرم آن را در پوسيونى داخل كرده و در 2 يا 3 دفعه آن را مىنوشند و بهعنوان خلطآور 2 تا 5 گرم آن را پوسيونى مخلوط و هر 2 ساعت يك قاشق مرباخورى از آن را ميل مىنمايند . در دامپزشكى بهعنوان خلطآور از ريشه گياه استفاده مىشود به اين منظور مقدار خوراك پودر ريشه براى اسب و گاو 10 - 4 گرم در سگ 20 - 16 ميلىگرم همچنين پودر Dover براى اسب و گاو 15 - 4 گرم براى سگ 1 - 3 / 0 گرم و تنتور براى اسب و گاو 30 - 8 ميلىليتر و براى سگ 2 - 3 / 0 ميلىليتر مىباشد . ( 1 * ) - نام علمى آن همان است كه در صدر آمده است . ريشههاى خشك شده اين نوع در تجارت به نام ايپكاى افيسينال ، ايپكاى برزيل ، ايپكاى ريو Rio ناميده مىشود و مهمترين نوع ايپكا مىباشد . ( 2 * ) - منظور ايپكاى كارتاژن يا ايپكاى كلمبيا با نام علمى Cephaelis acuminata مىباشد . آن را ايپكاى نيكاراگوئه و پاناما مىنامند . هر دو نوع اپيكاى ذكر شده مورد مصرف يكسانى دارند با اين تفاوت كه مقدار امهتين در ايپكاى برزيل و مقدار سفلين Cephaelin در ايپكاى كارتاژن بيشتر است . ( 3 * ) - ايپكاى موجدار Richardsonia scabra يا R . brasilensis كه ايپكاى سفيد ناميده مىشود .